احمد مجد الاسلام كرمانى
185
سفرنامه كلات ( فارسى )
بودند كه بملاقات ما بيايند ، اين اصرار باعث بهانه آصف الدوله شده بطهران به صدر اعظم عين الدوله تلگراف نمود كه « وجود اين اشخاص در خراسان با اين همه اغتشاش كه در طهران روزبروز توليد مىشود و حالت بىنظمى خراسان كه متصل در حال انقلاب است بهيچوجه مناسبت ندارد و حتما اسباب زحمت فراهم خواهد شد و ناچار اينها را بايد بكلات فرستاد يا به سيستان كه از مرئى و منظر مردم دور و از مراوده و مكاتبه با همدستان خود ممنوع و مهجور باشند » عين الدوله هم جواب مساعد داد و براى محبس ما كلات « 1 » را معين كرد و ما بىخبر از همه جا مشغول نقشه خيالى خود هستيم و آن نقشه اين است كه اهالى محبس را بشورانيم و فسادى در زندان عنوان كنيم تا آنكه آصف الدوله مجبور شود محبس ما را تغيير دهد و از
--> - تاجيكها هستند اما بلوچها و نائينيها نيز در آنجا مسكن گزيدهاند و نادر شاه افشار بعضى از قبايل اطراف شيراز را بدانجا كوچ داد . سيستان در افسانههاى ايران اهميتى بسزا داشته است و احتمالا يكى از مراكز دين زردشت بوده برطبق روايات زردشتى سه پسر زردشت از كنار هامون سيستان ظهور خواهند كرد سيستان زادگاه رستم است كه به روايت شاهنامه فرمانرواى سيستان يعنى زابل - بست . غرنه و كابلستان بوده است از زمان قديم تا امروز راجع به شهرها و ابنيهى اين ناحيه سيستانيها داستانهائى نقل ميكنند بعلاوه خرابههاى بسيارى در سراسر اين ناحيه و در كنار رود هيرمند موجود است نيز يادآور عهد كهن و قدمت تاريخى اين سرزمين مىباشد . ( 1 ) بخشى از شهرستان در گز است ، كوهستانهاى خشن اين سرزمين از ديرينهترين ايام تاريخ از نظر سوق الجيشى داراى اهميت فراوان بوده و بسيارى از وقايع حماسى و جنگى اساطير و تاريخ ايران در اين منطقه رخ داده است . حصار كلات و ساختمانهاى داخلى آن تاريخى مهم و بسيار كهن دارد و از بناهاى شگفتانگيز جهان است ، قديمترين متنى كه اكنون در دست داريم و در آن از كلات ياد شده « شاهنامه فردوسى » است . كلات همواره در تاريخ دژ محكم جنگاوران بزرگ بوده است . پس از اسلام ابو على سيمجور و فايق سردار شورشى عليه امير نوح ابن منصور سامانى در 385 پس از شكست از ناصر الدين سبكتكين پدر محمود غزنوى در حوالى طوس در قلعه كلات حصارى مىشود . ( صفحه 176 « خراسان » تأليف دكتر على شريعتى )